صفحه نخست / لایو های اینستاگرام / مسئولیتپذیری از نگاه طرحواره درمانی
تاریخ ضبط: 20 مهر 1402
در روانشناسی، مسئولیتپذیری یکی از ویژگیهای مهم «بزرگسال سالم» و یکی از پارامترهای کلیدی برای اثرگذاری جلسههای طرحواره درمانی است. مسئولیتپذیری را به صورت یک طیف بررسی میکنیم. در دو سر این طیف، «بیمسئولیتی» و «مسئولیتپذیری افراطی» به عنوان اختلالات شخصیتی شناخته میشوند. «مسئولیتپذیری متعادل» در وسط طیف قرار دارد. یک شخصیت رشدیافته احساس مسئولیت کامل نسبت به زندگی و عمر خود دارد. این موضوع یکی از مسائل اساسی در خودشناسی و رسیدن به زندگی سالم و رابطه موفق است.
طرحوارههای مرتبط با مسئولیتپذیری افراطی
طرحواره معیارهای سختگیرانه
در طرحواره معیارهای سختگیرانه، فرد نمیتواند کارها را به دیگران واگذار کند. او همیشه شتاب و اضطراب دارد و مجبور میشود مسئولیت دیگران را برای انجام کارها بر عهده میگیرند.
طرحواره ایثار
این افراد همیشه به دنبال انسانهای ضعیف برای حمایت هستند. همه تمرکز این افراد بر روی دیگران است. در حالی که در مسئولیتپذیری سالم، فرد باید مسئولیت زندگی خود را درک کند و بر عهده گیرد.
طرحواره آسیبپذیری
افراد دارای طرحواره آسیبپذیری به دلیل نگرانیها و ترسهای زیادی که دارند، برای پیشگیری از خطر، مسئولیت دیگران را بر عهده میگیرند.
طرحواره استحقاق ناب
افراد دارای طرحواره استحقاق ناب به دلیل جایگاهی که برای خود تصور میکنند، مسئولیتهایی بیشتر از حد متعادل را برعهده میگیرند.
طرحوارههای مرتبط با بیمسئولیتی
طرحواره وابستگی و بیکفایتی
در طرحواره وابستگی و بیکفایتی افراد احساس میکنند توانایی انجام کارهای خود را ندارند. این افراد انتظار دارند برای موفقیت در زندگی، کسی مسئولیت کارهایشان را بپذیرد.
طرحواره خویشتنداری و خود انظباطی ناکافی
این افراد تصور میکنند توانایی مدیریت و اجرایی کافی برای انجام وظایفشان را ندارند. همچنین، تحمل کمی در برابر ناکامی و شکست دارند.
طرحواره شکست
افراد دارای طرحواره شکست، به توانمندیهای خود باور ندارند.
طرحواره گرفتار / خویشتن تحول نیافته
در طرحواره گرفتار/ خویشتن تحولنیافته، افراد در رابطه نزدیک خود به دیگران وابسته هستند. این افراد نسبت به همه چیز احساس گرفتاری میکنند.
طرحواره استحقاق وابسته
در طرحواره استحقاق از نوع وابسته، افراد تمایل دارند دیگران برایشان کاری بکنند و به تدریج به آنها وابسته میشوند.
مسئولیتپذیری متعادل
در جلسات رواندرمانی، برای رسیدن به مسئولیتپذیری متعادل که ویژگی بزرگسال سالم است، ابتدا طرحوارههای بالا توسط طرحواره درمانگر در فرد «شناسایی» و «اصلاح» میشوند. فرد برای موفقیت در این کار، باید بداند که مسئولیت کامل زندگی خودش را بر عهده دارد و محکوم به تحمل نیست. او باید مسئول رفع نیازهای خود و حرکت به سمت سلامت روانی خود باشد.
در این لایو ادامه مطالب بالا را توضیح میدهم و درمورد روشهای حرکت به سمت مدل بزرگسال سالم در موضوع مسئولیتپذیری صحبت میکنم. برای دسترسی به مطالب آموزشی بیشتر در حوزه طرحواره درمانی، میتوانید به کارگاههای تخصصی برگزار شده نیز مراجعه کنید.